Bölüm 11 Tablo
Arnolfini Portresi
Brugge, 1434. Jan van Eyck, zengin bir tüccar ile eşini resmediyor. Tablo sıradan bir portre gibi görünüyor. Şimdi arkadaki aynaya yaklaşın.
Hikaye · sahne sahne
- Brugge, 1434. Şehir, Avrupa ticaretinin merkezlerinden biri. İtalyan tüccar Giovanni Arnolfini, dönemin en ünlü ressamına bir sipariş veriyor: kendisinin ve eşinin portresi.
- Ressam Jan van Eyck, yağlıboya tekniğinin ustası. Fırçası o kadar ince ki kürkün her tüyü, camın her yansıması tek tek seçilebiliyor.
- Tablo, ilk bakışta bir odada duran bir çifti gösteriyor. Ama asıl hikaye arka duvarda: küçük, dışbükey bir ayna.
- Aynaya yaklaşın. İçinde çiftin sırtı ve kapıdan giren iki kişi daha görünüyor. İkisinden biri, büyük olasılıkla Van Eyck'ın kendisi. Ressam, kendini tablonun içine sakladı.
- Dahası var. Aynanın çerçevesinde on küçük madalyon var ve her birinde İsa'nın hayatından bir sahne resmedilmiş. Her sahne, bir bozuk paradan küçük.
- Aynanın hemen üstünde süslü bir yazı duruyor: "Johannes de eyck fuit hic. 1434." Yani: "Jan van Eyck buradaydı." Bu bir imza değil, bir tanık ifadesi. Bazı tarihçilere göre tablo, bir evlilik sözleşmesinin belgesi.
- Detaylar devam ediyor. Ayaklarının dibindeki köpek sadakati temsil ediyor. Çıkarılmış takunyalar, bu anın kutsallığını gösteriyor.
- Penceredeki portakallar zenginliğin işareti. O dönemde portakal, kuzey Avrupa'da az bulunan pahalı bir meyveydi.
- Yeşil elbiseye bakın. Kadın hamile değil. Elbiseyi önde toplamak, dönemin modasıydı ve kumaşın bolluğu zenginlik göstergesiydi.
- Ve en tuhaf detay: avize. Oda gün ışığıyla dolu ama avizede tek bir mum yanıyor. Mum, adamın tarafında. Kadının tarafındaki mum ise sönmüş.
- Kayıtlara göre Arnolfini'nin eşi Costanza, 1433'te öldü. Yani tablodan bir yıl önce. Bir teoriye göre bu tablo bir anı değil, bir anma: yaşayan bir adam ve hatırası resmedilen bir kadın.
- Tablo yüzyıllar içinde İspanyol sarayına girdi, Napolyon savaşlarında el değiştirdi ve sonunda Londra'ya ulaştı. Sırları 590 yıldır tartışılıyor. Kesin olan tek şey duvarda yazıyor: Van Eyck buradaydı.