Bölüm 13 Fotoğraf
Harika Şeyler
Mısır, Kasım 1922. Krallar Vadisi'nde bir merdiven basamağı bulundu. Arkeolog Howard Carter beş yıldır bu mezarı arıyordu. Bu, onun son kazı sezonuydu.
Hikaye · sahne sahne
- Mısır, Krallar Vadisi. Firavunların mezarları binlerce yıl boyunca soyuldu. 1920'lere gelindiğinde uzmanların ortak görüşü şuydu: vadide bulunacak bir şey kalmadı.
- Howard Carter aynı fikirde değildi. Beş sezon boyunca kazı yaptı ve eli boş döndü. Kazıyı finanse eden Lord Carnarvon parayı kesmek üzereydi. Carter son bir sezon için ikna etti.
- 4 Kasım 1922. İşçiler, antik işçi kulübelerinin altında kayaya oyulmuş bir basamak buldu. Basamakların sonunda mühürlü bir kapı duruyordu.
- Carter, İngiltere'deki Carnarvon'a telgraf çekti: "Sonunda vadide muhteşem bir keşif yaptık. Mühürleri sağlam bir mezar. Gelişinize kadar üzerini kapattık."
- 26 Kasım. Carter, kapının köşesinde küçük bir delik açtı ve içeri bir mum uzattı. İçeriden 3 bin yıllık sıcak hava sızdı ve mum titredi. Karanlıkta altınlar parıldadı.
- Arkasında bekleyen Carnarvon dayanamayıp sordu: "Bir şey görebiliyor musun?" Carter'ın cevabı arkeoloji tarihinin en ünlü cümlesi oldu: "Evet. Harika şeyler."
- Mezar, Krallar Vadisi'nde büyük ölçüde el değmemiş bulunan tek kraliyet mezarıydı. İçinden 5 binden fazla eşya çıktı. Sadece kataloglama işi on yıl sürdü.
- Bu fotoğrafı Harry Burton çekti. Metropolitan Müzesi'nin fotoğrafçısıydı ve kazı boyunca 1400'den fazla cam negatif üretti. Karanlık oda olarak yakındaki boş bir mezarı kullandı.
- Mezarın sahibi Tutankhamon, dokuz yaşında tahta çıkmış ve on dokuz yaşında ölmüş genç bir firavundu. Mezarı küçüktü ve tam da bu yüzden moloz altında unutulup korundu.
- Birkaç ay sonra Carnarvon, enfeksiyon kapan bir sivrisinek ısırığı yüzünden öldü. Gazeteler "firavunun laneti" manşetleri attı. Oysa Carter, keşiften sonra 17 yıl daha yaşadı.
- Keşif bir dünya olayına dönüştü. Gazeteler aylarca mezarı yazdı, moda ve müzik Mısır desenleriyle doldu. Bunu mümkün kılan şey, Burton'ın fotoğraflarıydı.
- Tutankhamon'un hazineleri bugün Kahire yakınındaki Büyük Mısır Müzesi'nde sergileniyor. Ve "Harika şeyler" cümlesi, yüz yıldır her keşfin ölçüsü olarak kullanılıyor.